تهران را نباید از خودش دور کرد توسعه شهری وقتی باارزش است که با هویت مردم پیوند بخورد
الف دانلود: توسعه تهران باید با حفظ هویت تاریخی، فرهنگی و ایرانی ـ اسلامی شهر و متناسب با اقلیم، نیازهای شهروندان و خاصیت های اجتماعی آن جلو برود، نه با تقلید صرف از الگوهای شهرسازی دیگر کشورها. صیانت از خانه های تاریخی، تقویت فضاهای عمومی، توجه به عدالت شهری و مشارکت شهروندان از الزامات پیشرفت پایدار می باشد تا تهران ضمن برخورداری از امکانات مدرن، پیوند خودرا با گذشته و هویت ساکنانش حفظ کند.
شهرها نیز مانند انسان ها، شخصیت دارند. این شخصیت با گذشت زمان و بر اثر تجربه های مشترک مردم، معماری، فرهنگ، خاطرات تاریخی و روابط اجتماعی شکل می گیرد. تهران نیز فقط مجموعه ای از ساختمان ها و خیابان ها نیست؛ روایتی زنده از زندگی ایرانی است که در محله های قدیمی، خانه های تاریخی، بازارها، میدان ها، مراسم ها و خاطرات چند نسل جریان دارد. بااین حال، در رویارویی با مفهوم توسعه شهری، گاهی چنان بر تغییر سیمای کالبدی شهر تاکید می نماییم که فراموش می شود توسعه مقرر است چه چیزی را بهبود ببخشد و چه ارزش هایی را حفظ کند. پرسش این است: آیا هر تغییری که شهر را از گذشته اش دور می کند، الزاما نشانه پیشرفت است؟ و آیا می توان شهری مدرن ساخت، بی آنکه پیوند آن با هویت تاریخی و فرهنگی ساکنانش تضعیف شود؟ بنظر می رسد بازاندیشی در معنای پیشرفت شهری، برای آینده تهران ضرورتی جدی است.
شهرهای شبیه به هم، زندگی های متفاوت
کی از لطمه های نگاه تقلیدی به شهرسازی، نادیده گرفتن تفاوت هایی است که شهرها را از یکدیگر متمایز می کند. ممکنست یک الگوی معماری یا طراحی شهری در نقطه ای از جهان موفق بوده باشد، اما این به مفهوم قابلیت اجرای بی کم وکاست آن در تهران نیست. شهرها در اقلیم، تاریخ، فرهنگ، ساختار اجتماعی و نیازهای شهروندان با یکدیگر تفاوت دارند. مسئله، مخالفت با تجربه های جهانی یا دستیافته های علمی نیست. تهران برای حل مسایل خود به تکنولوژی های جدید، دانش تخصصی و آموختن از تجربه شهرهای موفق نیاز دارد. اما استفاده از این دانش باید با شناخت عمیق از خاصیت های جامعه ایرانی همراه باشد. توسعه اگر به تقلید تبدیل گردد، شهر خاصیت های خویش را نادیده می گیرد. شهرسازی متناسب با هویت ایرانی نیز به مفهوم بازسازی صوری گذشته یا محدود کردن نوآوری نیست. بلکه مقصود طراحی فضاهای شهری، سامان دهی محله ها و تصمیم های کالبدی است که با نیازهای واقعی مردم، شرایط اقلیمی، روابط اجتماعی و میراث فرهنگی ایران سازگار باشد. تهران باید بتواند از جهان بیاموزد، بدون آنکه هویت خویش را در نسخه های آماده توسعه جست وجو کند.
وقتی یک خانه، بالاتر از یک ساختمان ارزش دارد
خانه های تاریخی تهران نمونه روشنی از اهمیت این نگاه هستند. ارزش این بناها تنها در قدمت، سبک معماری یا خاصیت های فنی آنها خلاصه نمی شود؛ آنها قسمتی از شواهد مادی زندگی اجتماعی و تحولات تاریخی شهرند. تخریب یا رها شدن چنین بناهایی، گاهی به مفهوم از میان رفتن مجالی برای شناخت گذشته و انتقال آن به نسل های آینده است. البته محافظت از میراث شهری نباید به نگهداری منفعلانه چند ساختمان محدود شود. بناهای تاریخی زمانی به سرمایه اجتماعی تبدیل می شوند که امکان شناخت، بازدید و بهره برداری فرهنگی از آنها فراهم باشد و ارتباطشان با زندگی امروز شهروندان حفظ شود.
در نهایت، هیچ بحثی درباره ی آینده شهر بدون توجه به کیفیت زندگی شهروندان کامل نیست. شهری که امکانات فراوانی دارد، اما دسترسی به آنها برای همه آسان نیست، هنوز با مسئله عدالت شهری روبه روست. شهری که فضاهای عمومی آن توسعه پیدا می کند، اما امکان حضور و تعامل گروههای مختلف اجتماعی در آنها محدود است، نمی تواند همه ظرفیتهای خویش را بالفعل کند. خردسالان به محیط های امن برای بازی و یادگیری نیاز دارند؛ خانواده ها به فضاهای فرهنگی و تفریحی قابل دسترس؛ سالمندان به محیطی متناسب با نیازهایشان؛ و همه شهروندان به فرصت هایی برای ارتباط، آرامش و مشارکت در زندگی اجتماعی. این نیازها مطالبی فرعی در کنار پروژه های بزرگ عمرانی نیستند؛ قسمتی از فلسفه وجودی مدیریت شهری اند. از جانب دیگر، هیچ سیاستی بدون شناخت تجربه واقعی مردم نمی تواند به نتیجه مطلوب برسد. محله ها و شهروندان باید در پروسه شناخت مسئله و ارزیابی چاره ها جایگاهی واقعی داشته باشند. مدیریت شهری زمانی می تواند به نیازهای متنوع تهران پاسخ دهد که میان دانش کارشناسی، شناخت محلی و مسئولیت پذیری نهادی پیوند برقرار کند.
آینده تهران، در گرو شناخت ریشه های آن
تهران برای آینده به تحول نیاز دارد؛ اما تحول مطلوب، نه در گسستن از گذشته، بلکه در شناخت درست آن و استفاده خلاقانه از ظرفیت هایش شکل می گیرد. هویت ایرانی - اسلامی نیز مفهومی ایستا نیست که تنها در گذشته باقیمانده باشد؛ این هویت می تواند در جواب نیازهای جدید، با بهره بردن از دانش و تجربه روز، ادامه پیدا کند. تهران نباید برای مدرن شدن، از خودش فاصله بگیرد. پیشرفت واقعی آن است که شهر در عین برخورداری از امکانات و استانداردهای زندگی امروز، بازهم قابل شناسایی، قابل فهم و متعلق به مردمی باشد که در آن زندگی می کند.
*عضو شورای اسلامی شهر تهران
به طور خلاصه، تهران هم فقط مجموعه ای از ساختمان ها و خیابان ها نیست؛ روایتی زنده از زندگی ایرانی است که در محله های قدیمی، خانه های تاریخی، بازارها، میدان ها، مراسم ها و خاطرات چند نسل جریان دارد. بااین حال، در رویارویی با مفهوم توسعه شهری، گاهی چنان بر تغییر سیمای کالبدی شهر تأکید می نماییم که فراموش می شود توسعه قرار است چه چیزی را بهبود ببخشد و چه ارزش هایی را حفظ کند. پرسش این است: آیا هر تغییری که شهر را از گذشته اش دور می کند، الزاما نشانه پیشرفت است؟
منبع: الف دانلود
این پست الف دانلود را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین پستهای مرتبط
نظرات خوانندگان الف دانلود در مورد این مطلب